wtorek, 17 lutego, 2026

Wiktor II: polityk zakochany we Wrocławiu

Otto von Bismarck był niemieckim politykiem, który opowiadał się za dyplomacją polityki, był zwolennikiem interesów junkersów (arystokratów w Prusach). Stało się tak, że junkrzy zdobyli władzę i trzymali aparat państwowy Cesarstwa Niemieckiego. Historycy uważają, że w pewnym sensie stworzyło to biurokrację, która w wielu krajach Europy pozostała do czasów współczesnych – pisze wroclawyes.eu.

Następnie na politykę czekała epoka kształtowania się burżuazji przemysłowej. Junkrzy zaczęli wchodzić w konflikt z nową klasą robotniczą. Stopniowo wszyscy politycy musieli się zmieniać. Wiktor II należy do tych polityków, którym udało się zmienić swoje podejście do sprawowania władzy, choć byli arystokratami.

Rodzina arystokratów z Prus

Dynastia Ratiborów miała ogromne znaczenie dla Prus. Już w XVI wieku książę Eberhard (dziadek Wiktora II w szóstym pokoleniu) zajmował się rozbudową na terenach obecnych ziem niemieckich. W swoim rodzinnym mieście Waldenburg zbudował pałac Pfedelbach, który zachował się jako zabytek kultury architektonicznej.

Georg Friedrich I kontynuował dzieło ojca, jednak z powodu swojej przedwczesnej śmierci bardzo krótko rządził miastem Waldenburg. Jego syn, książę Georg Friedrich II, jako pierwszy z dynastii opuścił Waldenburg. Osiedlił się w niemieckim mieście Ansbach. Tam zbudował Pałac Schillingsfrüst, który Niemcy uważają za jeden z punktów szlaku „Romantyczna Droga Niemiec” (najbardziej znany i popularny szlak turystyczny w kraju).

Książę Ludwig, który został spadkobiercą Georga Friedricha II, jest uważany za władcę, któremu udało się powstrzymać podział władzy nad miastem. Po śmierci ojca wszyscy starsi bracia Ludwiga nie mogli się zdecydować, kto będzie najlepszym władcą. Ostatecznie dzięki wysiłkom Ludwiga udało się uzgodnić, że z podziału władzy nikt nie odniesie korzyści. Majątek przeszedł pod przyjazne wspólne zarządzanie, a po śmierci braci Ludwig został jedynym spadkobiercą tronu.

Za bardzo interesującą osobę uważa się także księcia Philippa Ernsta. Przekazał on swoje rządy nie swoim synom, jak to jest w zwyczaju, ale swoim wnukom. Nie było to spowodowane zmianą polityki, ale długowiecznością Philippa Ernsta. Żył 95 lat, czyli dość długo jak na XVII wiek. Jeśli przypomnimy sobie jego pradziadka Georga Fryderyka I, zmarł w wieku 38 lat.

Kolejne cztery pokolenia dynastii były właścicielami pałacu w Waldenburgu. Następnie zmieniła się struktura polityczna zarządu. Książę Wiktor I wybrał dla siebie zawód wojskowy. Osiadł na ziemiach polskich, gdzie kontynuował karierę wojskową. Później porzucił wszelkie sprawy spadkowe na rzecz brata i skupił się na polityce. Został zagorzałym wielbicielem Otto von Bismarcka.

Syn wdał się w ojca

Wiktor II urodził się 6 września 1847 roku. W rodzinie Wiktora I był najstarszym synem, ale drugim dzieckiem. Rok później urodziła się córka Wiktora I, Amalia, ale zmarła na zapalenie płuc dwa tygodnie przed narodzinami Wiktora II.

Wiktor Amadeusz podstawową edukację zdobywał w domu pod okiem prywatnych nauczycieli. Później ojciec Wiktora poprosił parafialnego księdza z Raciborza, aby przygotował syna do wstąpienia do szkoły średniej. Ksiądz ten był znanym historykiem i publicystą. W 1863 roku Wiktor II wstąpił do gimnazjum w Nysie. Dwa lata później ukończył naukę i przeprowadził się do Berlina.

Studiował prawo pod opieką prywatnego nauczyciela. W Getyndze uzyskał stopień doktora nauk prawnych. A potem postanowił pójść w ślady ojca i wstąpił do Pułku Huzarów Gwardii w Poczdamie.

Rodzina Wiktora II

Już po roku służby Wiktor II wziął udział w wojnie francusko-pruskiej. Po zakończeniu działań wojennych został odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy. Od razu podjął pracę w Ambasadzie Niemiec w Wiedniu. Na tym stanowisku pracował przez trzy lata, a w 1977 roku wrócił do wojska, gdzie stał na czele całego oddziału.

W tym samym roku Wiktor II poślubił w Wiedniu hrabinę Marię Agathę Gobertynową. Później urodziło im się czworo dzieci. Najstarszy syn, również nazwany Wiktorem, został wojskowym i był kapitanem armii pruskiej. Książę Hans był kapitanem i adiutantem sztabu 20. Brygady Kawalerii.

Najstarsza córka Agata wyszła za mąż za księcia pruskiego Fryderyka Wilhelma i spędziła swoje życie w Poczdamie. Niewiele wiadomo o najmłodszej córce, księżniczce Margarecie. Mieszkała również w Poczdamie, ale prowadziła zamknięty tryb życia.

Polityk Wiktor II

W 1893 roku zmarł ojciec Wiktora II. Jego zadaniem było zajęcie księstw Raciborskiego i Korweskiego. Jak później napisano w materiałach historycznych, Wiktor II nie był podobny do swojego ojca ani żadnego innego polityka. Nikt nie mógł uwierzyć, że miał arystokratyczne pochodzenie, ponieważ wszystko osiągał ciężką pracą.

Zaczął zwracać uwagę na Górny Śląsk. Po zmianie ustroju w Prusach powoływany był na różne stanowiska. Przybył do Wrocławia po raz pierwszy i zakochał się w tym mieście. Kierując prowincją, Wiktor II rozpoczął pracę nad rozwojem całego regionu. Wtedy dało się wyczuć jego szczególne przywiązanie do Wrocławia.

Wiktor II zatwierdzał wiele próśb władz miasta, a nawet osobiście przekazywał je wyższym władzom. Oczywiście Wrocław przeszedł wielkie zmiany po panowaniu w mieście Georga Bendera, który po prostu zasypywał prowincję swoimi pomysłami i planami.

Georg Bender prosił o pomoc w rozwoju miasta, wymianie tramwajów, naprawie wodociągów i kanalizacji. Wiktor II nigdy nie odmówił swojemu koledze. Tak było również w 1911 roku, kiedy burmistrz Wrocławia zaplanował obchody setnej rocznicy Bitwy Narodów pod Lipskiem i w tym celu konieczne było wzniesienie gmachu za prawie 2 miliony marek niemieckich. Dzięki wsparciu Wiktora II ten pomysł Bendera został zrealizowany.

W 1913 roku Wiktor II przybył do Sali Stulecia we Wrocławiu, aby wziąć udział w obchodach setnej rocznicy Bitwy Narodów pod Lipskiem jako przedstawiciel prowincji. Tam uroczyście nadano mu tytuł honorowego obywatela miasta.

Aktywna praca w dziedzinie zdrowia

Wiktor II był wówczas bardzo zaniepokojony niemożnością wyleczenia gruźlicy. Poświęcił dużo czasu na współpracę z profesorami medycyny, którzy zajmowali się różnymi badaniami. Był inicjatorem finansowania kilku programów mających na celu zwalczanie epidemii gruźlicy w kraju.

To właśnie niemiecki lekarz Robert Koch odkrył w 1882 roku patogen gruźlicy, czyli Mycobacterium tuberculosis, za co otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny.

W 1900 roku odbył się w Neapolu pierwszy Międzynarodowy Kongres w sprawie przeciwdziałania gruźlicy. Ten kongres odbył się pod przewodnictwem Wiktora II. Na nim ludzkość dowiedziała się, że tę chorobę można wyleczyć.

Pierwsza wojna światowa i śmierć

Książę Wiktor II kontynuował karierę polityczną podczas I wojny światowej. Ze względu na wiek nie mógł już służyć w wojsku. Przeżył nie tylko wojnę, ale także powstania śląskie (trzy kolejne zbrojne powstania Polaków i polskich Ślązaków na Górnym Śląsku w latach 1919–1921 przeciwko panowaniu państwa niemieckiego).

Podkreślano, że Wiktor II dzięki swoim zdolnościom gospodarczym potrafił dobrze przygotować Śląsk na dobrobyt gospodarczy. W latach 20. ubiegłego wieku region ten słynął z przemysłu drzewnego i produkcji materiałów budowlanych.

Książę Wiktor II zmarł 9 sierpnia 1923 roku w wieku 76 lat. Jego panowanie nad księstwem trwało dokładnie 30 lat.

.......