Wojciech Korfanty – to nazwisko dobrze znane w Polsce, a zwłaszcza na Śląsku i we Wrocławiu. Polityk, dziennikarz, przywódca powstań, który odegrał kluczową rolę w przyłączeniu części Górnego Śląska do odrodzonej Polski. Czym zasłynął, dlaczego wokół jego osoby wciąż toczą się spory i jakie miejsce zajmuje Wojciech w pamięci mieszkańców Wrocławia – krótko i bez zbędnego patosu opowiadamy dalej na wroclawyes.eu.
Kim był Wojciech Korfanty: krótko o najważniejszym
Wojciech Korfanty urodził się 20 kwietnia 1873 roku w górniczym miasteczku Sadzawka (obecnie część Siemianowic Śląskich). Pochodził z rodziny robotniczej, gdzie od dzieciństwa stykał się z realiami ciężkiej pracy i dyskryminacji Polaków w niemieckiej Górnym Śląsku.
Ukończył studia na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie zdobył wykształcenie z filozofii, prawa i ekonomii. To właśnie tam ostatecznie ukształtowała się jego świadomość narodowa i dążenie do walki o prawa Polaków.
Karierę polityczną rozpoczął w Cesarstwie Niemieckim jako przedstawiciel polskiej mniejszości w Reichstagu i pruskim Landtagu. Po I wojnie światowej stał się jednym z działaczy, którzy domagali się przyłączenia Śląska do Polski.
Korfanty nie ograniczał się do polityki. Był także publicystą, aktywistą i organizatorem – jego nazwisko na zawsze związane jest z walką o polską tożsamość Śląska.
Czym zasłynął polityk: powstania śląskie i plebiscyt
Wojciech Korfanty stał się symbolem walki o polski Śląsk dzięki swojej roli w Drugim i Trzecim Powstaniu Śląskim. Po I wojnie światowej, kiedy los tego regionu ważył się między Polską a Niemcami, Korfanty stanął na czele Polskiego Komitetu Plebiscytowego.
W 1920 roku wybuchło Drugie Powstanie Śląskie – reakcja na niemieckie represje wobec polskich działaczy. Korfanty stał się jednym z organizatorów oporu. Już rok później, w maju 1921 roku, rozpoczęło się Trzecie Powstanie Śląskie, które na zawsze ugruntowało jego reputację bojownika o polską sprawę. Właśnie wtedy Korfanty pełnił rolę tak zwanego dyktatora – cywilnego dowódcy strony polskiej.
Dzięki naciskom dyplomatycznym i negocjacjom, w połączeniu z działaniami zbrojnymi, część Górnego Śląska, w tym jego przemysłowe serce, została przyłączona do Polski. Było to jedno z największych osiągnięć politycznych Drugiej Rzeczypospolitej.
Jednakże negocjacje były skomplikowane. Korfanty musiał balansować między stanowiskiem państw zachodnich, interesami ekonomicznymi i stale rosnącym rozczarowaniem miejscowej ludności. Ostatecznie jednak zapamiętano go jako człowieka, który znacząco wpłynął na mapę powojennej Europy.
Wrocław i Korfanty: początek wielkiej drogi
Edukacja Wojciecha Korfantego nierozerwalnie wiąże się z Wrocławiem. W 1895 roku rozpoczął studia na Królewskim Uniwersytecie Wrocławskim (dziś Uniwersytet Wrocławski), gdzie studiował filozofię, ekonomię i prawo. To właśnie lata studenckie we Wrocławiu stały się przełomowym etapem w kształtowaniu się jego świadomości narodowej.
Środowisko uniwersyteckie tamtych czasów było wielonarodowe, jednak Korfanty aktywnie angażował się w polskie towarzystwa studenckie, gdzie po raz pierwszy dał się poznać jako publicysta i przyszły lider polityczny. Tu zetknął się z ideami polskiej niepodległości, które później zaczął wcielać w życie.
Dziś we Wrocławiu nazwisko Korfantego nie zostało zapomniane. Na budynku uniwersytetu znajduje się tablica pamiątkowa, a jego postać jest często wspominana podczas wydarzeń kulturalnych i historycznych związanych ze Śląskiem. Tym samym Wrocław pozostaje ważnym punktem na życiowej mapie tej wybitnej postaci.
Ciekawe fakty o Wojciechu
Mimo tak bogatej ścieżki politycznej, w biografii Korfantego nie brakuje mało znanych, a nawet zaskakujących momentów. Urodził się w rodzinie górniczej, co ukształtowało jego niezłomny charakter i dobre rozumienie problemów zwykłych ludzi. Choć nasz bohater studiował w Niemczech, zawsze pozostawał orędownikiem polskiej kultury.
Jeszcze w latach studenckich Wojciech rozpoczął działalność publicystyczną, drukując artykuły w polskojęzycznej prasie. Swoje pierwsze wystąpienia polityczne wygłaszał na Śląsku, gdzie bronił praw Polaków przed władzami niemieckimi.
Wiadomo również, że w ciągu swojego życia zdążył spróbować swoich sił w kilku dziedzinach, ale najbardziej znany jest jako organizator ruchu podziemnego. Wielostronne zdolności czyniły go niebezpiecznym oponentem dla władz, a jednocześnie – wzorem dla polskiej ludności Śląska.
Znane cytaty Korfantego
Korfanty pozostawił po sobie nie tylko polityczne dziedzictwo, ale także celne wypowiedzi, które do dziś są cytowane w Polsce.
Jedną z najbardziej znanych stała się jego wzmianka o tym, jak kształtowała się jego świadomość narodowa:
„Przede wszystkim zasługa w mej świadomości narodowej należy się profesorom, którzy wzbudzili we mnie ciekawość do książki polskiej”.
Te słowa dobrze ilustrują drogę Korfantego – od wychowanka niemieckiego systemu do lidera polskiego ruchu.
Podczas Powstań Śląskich Wojciech wielokrotnie podkreślał:
„Nikt nie ma prawa zabrać nam ojczystej ziemi”.
Tymi słowami Korfanty zdobył reputację nieugiętego obrońcy polskich interesów. Jego wystąpienia, mimo powściągliwego stylu, zawsze wyróżniały się jasnością i argumentacją, co czyniło go autorytetem nawet wśród politycznych oponentów.
Rodzina, poglądy polityczne i partie
Życie osobiste Wojciecha Korfantego pozostawało nieco w cieniu jego działalności politycznej, jednak wiadomo, że był żonaty i wychowywał dzieci. Jego rodzina wspierała idee polskiego ruchu narodowego, a sam Korfanty nigdy nie ukrywał, że rodzina jest dla niego – zapleczem, które daje siłę do walki politycznej.
W poglądach Wojciech pozostał konsekwentnym zwolennikiem chrześcijańskiej demokracji. Korfanty opowiadał się za połączeniem idei narodowej ze sprawiedliwością społeczną i wartościami chrześcijańskimi. Stanowczo sprzeciwiał się centralizacji władzy i autorytarnym tendencjom, które pojawiły się w Polsce po odzyskaniu niepodległości.
Korfanty był związany z Narodowym Stronnictwem Chrześcijańsko-Społecznym, którego był współzałożycielem. Następnie miał również związki z blokami wyborczymi, które łączyły siły prawicowe i demokratyczne. Idee Wojciecha zawsze opierały się na obronie praw polskiej mniejszości, a później – na obronie demokratycznego ładu Polski.
Konflikt z Piłsudskim i tragiczny finał
Polityczne starcie między Wojciechem Korfantym a Józefem Piłsudskim było nieuniknione. Obaj byli liderami polskiego ruchu narodowego, ale z zupełnie różnym wizją przyszłości kraju. Korfanty opowiadał się za demokracją i reformami społecznymi, podczas gdy Piłsudski coraz bardziej skłaniał się ku autorytarnemu stylowi rządzenia.
Po przewrocie majowym w 1926 roku, kiedy Piłsudski siłą przejął władzę, Korfanty otwarcie wystąpił przeciwko nowej rzeczywistości politycznej. Za to w 1930 roku został uwięziony w niesławnej Twierdzy Brzeskiej wraz z innymi liderami opozycji.
Po zwolnieniu wyemigrował do Czechosłowacji, gdzie pozostawał aktywnym publicystą i krytykiem politycznym reżimu. W 1939 roku, tuż przed samą II wojną światową, Korfanty wrócił do Polski. Od razu aresztowano go w Warszawie. Chociaż miesiąc po uwięzieniu został zwolniony, stan zdrowia Korfantego był już krytyczny. Zmarł 17 sierpnia 1939 roku w niewyjaśnionych okolicznościach.
Śmierć działacza wciąż wywołuje dyskusje wśród historyków. Niektórzy przypuszczają otrucie, inni mówią o konsekwencjach aresztowania i ciężkiej choroby. Jedno pozostaje niezaprzeczalne – Korfanty odszedł z życia jako jedna z najjaśniejszych, a jednocześnie najbardziej kontrowersyjnych postaci polskiej polityki. Zresztą, historia Wrocławia zna wiele nieprzeciętnych postaci związanych z kulturą i życiem społecznym miasta – jak na przykład Leo Smoschewer.