Za czasów komunizmu w Polsce, jak pisze wroclawyes.eu, mieli oni niewielkie uprawnienia i niewiele mogli zmienić na lepsze, co wyraźnie widać na przykładzie prezydenta Stanisława Apoznańskiego. Kiedy jednak Polska obrała inny kurs, każdy z włodarzy miasta miał własny pomysł na to, czego potrzebuje jego ukochane miasto. Jak zatem zmieniałąy się priorytety wrocławskich prezydentów od lat 90.?
Bogdan Zdrojewski (1990-2001)
Jeśli chodzi o Bogdana Zdrojewskiego, to aktywnie komunikował się z mieszkańcami swojego miasta – odpowiadał na ich listy, telefonował, udzielał wywiadów w radiu i telewizji. Świadczyło to o chęci przywrócenia zaufania do władz w okresie przejścia od komunizmu do demokracji. Być może ktoś przypisze to ówczesnym czasom, ale należy przyznać, że nie wszystkie miasta w krajach demokratycznych miały taką komunikację.
Drugą kwestią, którą zapewne zapamiętają naoczni świadkowie, jest modernizacja historycznego centrum. Zdrojewski zainicjował zakrojoną na szeroką skalę przebudowę Rynku Głównego, przekształcając go z mało atrakcyjnego placu w reprezentacyjne miejsce. Instalacja fontanny Zdrój była częścią jego strategii podnoszenia prestiżu miasta.
Oczywiście prawie wszyscy prezydenci komunikują się z wyborcami i coś budują. Zdrojewski miał jednak cechę, którą niektórzy podziwiali. Potocznie nazywa się to zarządzaniem kryzysowym. W 1997 roku kryzys wywołała wielka powódź. Kiedy Odra zalała miasto, Zdrojewski osobiście wziął udział w akcji ratunkowej. Dzięki temu wrocławianie zrozumieli, że nie boi się niebezpiecznych i brudnych zadań.
Jeśli chodzi o priorytety Zdrojewskiego, jego głównym zadaniem było przekształcenie Wrocławia z miasta komunistycznego w klasyczne miasto europejskie. Dlatego ten prezydent Wrocławia starał się wsłuchiwać w opinie mieszkańców i unowocześniać oblicze miasta.
Rafał Dutkiewicz (2002-2018)
I tak komunistyczne miasto stało się w pełni europejskie. Był to czas szybkiego rozwoju technologicznego. Co stało się później, gdy do władzy doszedł Rafał Dutkiewicz?
Dutkiewicz skupił się na wielkich projektach budowlanych i kulturalnych: Capitol, CH Renoma, Kino Dolnośląskie, Most Rędziński, Sky Tower, Stadion, Narodowe Forum Muzyki itd. Infrastruktura miasta została zmodernizowana zgodnie z wymogami czasów.
Kolejnym krokiem była organizacja międzynarodowych wydarzeń. Pod wodzą Rafała Wrocław stał się sceną licznych wydarzeń kulturalnych i sportowych: Noc Muzeów, Międzynarodowy Festiwal Nowe Horyzonty, EURO 2012, Europejska Stolica Kultury, World Games.
Jak oceniać takie działania? Część analityków skłania się ku opinii, że podniosły one wizerunek miasta na arenie międzynarodowej. Inni uważają, że w niektórych sektorach wydatki były nadmierne. Trzeba jednak przyznać, że bez nich Wrocław nie byłby w stanie konkurować z największymi europejskimi miastami o prawo organizacji Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej czy tytuł stolicy kultury.
Podsumujmy priorytety. Głównym celem Dutkiewicza było stworzenie nowoczesnej europejskiej metropolii, co wymagało aktywnej polityki inwestycyjnej obejmującej zarówno infrastrukturę, jak i sektor kultury.
Jacek Sutryk (od 2018 roku)
Kolejny prezydent Wrocławia wychował się w naszym mieście i jest blisko związany z nim i jego społecznością. Swoje piętno odcisnęła na nim kariera w pomocy społecznej (praca w Ośrodku Pomocy i Departamencie Spraw Społecznych); jego priorytetem była przede wszystkim polityka społeczna.
Sutryk aktywnie wykorzystywał media społecznościowe do komunikacji z mieszkańcami, choć wydaje się, że jego otwartość ograniczała się do tych, którzy podzielali jego poglądy. Możemy jednak przynajmniej zauważyć zmianę w sposobie interakcji władz z obywatelami w erze cyfrowej.
Niektórzy mogą pamiętać historię Sutryka dotyczącą kota Wrocka w gabinecie prezydenta miasta. Ten czworonożny przyjaciel został odebrany z dworca autobusowego i przyprowadzony na chwilę do urzędu. Później Jacek Sutryk uznał, że taki futrzany towarzysz nie nadaje się na stały pobyt w urzędzie. Obecność kota była krótkotrwała i symboliczna, ale podkreśliła jego troskę o prawa zwierząt.
Na przestrzeni lat Sutryk pokazał, że stawia na rozwój usług społecznych, poprawę jakości życia mieszkańców i wykorzystanie nowoczesnych technologii cyfrowych w komunikacji ze społeczeństwem, przy jednoczesnym zachowaniu tradycji samorządowych.
Chronologia wydarzeń
Od lat 90. Wrocław był zarządzany przez ludzi, którzy mieli jasny program rozwoju, który krok po kroku realizowali. Oczywiście pewne nieprzewidziane wydarzenia wymuszały korekty. Jednak fakt, że od 2025 roku każdy z prezydentów rządzi dłużej niż jedną kadencję, potwierdza wysoki poziom zaufania do nich ze strony wyborców. Ale z czego to wynika?
- Przywrócenie tożsamości historycznej. Pierwsze wolne wybory w 1990 r. dały impuls do przywrócenia historycznych symboli miasta.
- Przystosowanie do transformacji gospodarczej. Zmiany w strukturze gospodarczej Wrocławia zostały przeprowadzone dość bezboleśnie. Od tego czasu tradycyjne duże przedsiębiorstwa państwowe zostały szybko zastąpione przez struktury prywatne, a przemysł skupił się na nowoczesnych sektorach (silniki, farmaceutyka i najnowsze technologie).
- Rozwój infrastruktury. Władze miasta wdrożyły zakrojone na szeroką skalę projekty mające na celu modernizację infrastruktury miasta – systemu transportowego, architektury itp.
- Zwiększenie statusu kulturalnego i międzynarodowego. Miasto aktywnie wykorzystywało ważne wydarzenia do zmiany swojego wizerunku.
- Stworzono strategiczne projekty w dziedzinie infrastruktury i rozwoju biznesu.
- Potwierdzenie statusu metropolitalnego. Przez dziesięciolecia władze miasta aktywnie pracowały nad przekształceniem Wrocławia w nowoczesną europejską metropolię – miasto stało się jednym z liderów w przyciąganiu inwestycji zagranicznych i modernizacji systemu transportowego.
Po 1990 r. priorytety prezydentów Wrocławia stopniowo ewoluowały od potwierdzania tożsamości historycznej i dziedzictwa kulturowego do aktywnego wdrażania modernizacji gospodarczej, infrastrukturalnej i kulturalnej.
Jakie priorytety może mieć Wrocław teraz?
Spróbujmy teraz spojrzeć w przyszłość. W jakim kierunku powinien rozwijać się Wrocław w przyszłości? A może wszystko już zostało zrobione? Problemy oczywiście są, ale czy będzie jakaś konsekwencja i jasna strategia ich przezwyciężania?
Według Izabeli Bodnar, rywalki prezydenta Sutryka, przyszłe priorytety miasta powinny opierać się na integracji najnowszych technologii i modernizacji infrastruktury miejskiej. Jej zdaniem współczesne problemy wymagają wprowadzenia rozwiązań cyfrowych w celu optymalizacji zarządzania.
Pani Bodnar zwraca również szczególną uwagę na poprawę jakości usług społecznych i zachowanie dziedzictwa kulturowego. Co ciekawe, jak zauważyli dziennikarze jednej z publikacji, jej program ma sześć kluczowych obszarów, z których cztery wydają się być wygenerowane za pomocą ChatGPT. Przypuszczalnie (choć to tylko przypuszczenie) Izabela już aktywnie wykorzystuje innowacje w kształtowaniu swojej wizji strategii.
W każdym razie przyszłość Wrocławia musi łączyć materialne inwestycje w sieć transportową, wsparcie dla nowoczesnej przedsiębiorczości i rozwój najnowszych technologii z zachowaniem i promocją tożsamości kulturowej. Jeśli uda się to osiągnąć, nie będzie trzeba martwić się o regres, który miał miejsce w latach 80. ubiegłego wieku.