Po podpisaniu traktatu wersalskiego w 1919 r. Wrocław stał się częścią Rzeszy Niemieckiej. I w przeciwieństwie do dużej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, który został przekazany Polsce, pozostawał pod panowaniem prusko-niemieckim do 1945 roku. Jaki był rezultat tej brutalnej okupacji? Odpowiedź znajdziesz na wroclawyes.eu.
Rys historyczny
W XIV wieku Wrocław znajdował się pod panowaniem Czech, Bohemii i Węgier, a w XVI wieku, podobnie jak reszta Śląska, ostatecznie przeszedł pod panowanie Imperium Habsburgów. Po wojnie 30-letniej, podczas której miasto doznało znacznych zniszczeń, Wrocław doświadczył nowego okresu rozkwitu kulturalnego i gospodarczego.
Wojny śląskie spowodowały, że Breslau w 1742 r. został scedowany na Prusy, stając się stolicą prowincji. Po utworzeniu cesarstwa niemieckiego w 1871 r. miasto stało się częścią Prus-Niemiec. W drugiej połowie XVIII wieku Polska jako państwo praktycznie przestała istnieć, ponieważ została podzielona między Prusy, Austrię i Rosję. Jednak nie wszyscy mieszkańcy regionu zgadzali się z obcą dominacją, więc Wrocław coraz częściej stawał się centrum powstań i ruchów wyzwoleńczych.
W rzeczywistości przez cały ten czas Wrocław był rządzony przez kolaborantów i władze okupacyjne; niektórzy z nimi współpracowali, a niektórzy wyrażali swoją niezgodę na taki stan rzeczy. A po tzw. pokoju wersalskim w 1919 r. Wrocław, jak wspomniano wyżej, został odstąpiony Rzeszy Niemieckiej. Do 1945 r. Dolny Śląsk pozostawał pod panowaniem prusko-niemieckim. Ponad dwie trzecie miasta zostało zniszczone, ponieważ Hitler ogłosił Wrocław twierdzą. Wcześniej miasto nie ucierpiało zbytnio, ale zniszczenia ostatniej fazy wojny były znaczące i doprowadziły do kapitulacji 6 maja 1945 r. i powrotu Wrocławia do Polski, po którym nastąpił okres odbudowy.
Jednak wszystkie te zmiany nastąpiły w wyniku wydarzeń I wojny światowej. Przypomnijmy sobie niektóre z tych wydarzeń.
Jakie były skutki pierwszej wojny światowej i co wydarzyło się później?
W latach 1914-1918 Rzesza Niemiecka, jak wiemy, odbudowywała swoją gospodarkę na potrzeby wojny. Breslau stanął w obliczu poważnych problemów gospodarczych. Zerwano kontakty z krajami neutralnymi, wstrzymano inwestycje. Wśród sektorów przemysłowych rozwijały się przede wszystkim metalurgia i budowa maszyn. Materiały i surowce dostarczano głównie na linię frontu.
Występował znaczny niedobór wykwalifikowanych specjalistów i siły roboczej. Jednocześnie stagnacja gospodarcza doprowadziła do wzrostu bezrobocia. Przed wojną miasto było uważane za centrum handlu, ale po jej rozpoczęciu nastąpił kryzys, ponieważ Wrocław nie miał połączeń z innymi krajami. Drobni sklepikarze bankrutowali, ponieważ brakowało im pieniędzy i surowców. Brakowało również żywności, więc jak to często bywa w czasach niedoboru, ceny wzrosły.
W 1915 r. władze zdecydowały się wprowadzić system racjonowania żywności, czyli system ograniczeń. Wprowadzono na przykład kartki na chleb, mąkę, zboża i mięso. W rezultacie nielegalny handel stał się powszechnym problemem. W marcu 1916 r. podniesiono również ceny biletów tramwajowych. W tym samym roku wzrosły ceny alkoholu i tytoniu. Władzom nie zależało na poprawie rzeczywistego stanu rzeczy, ale na przekonaniu opinii publicznej na swoją korzyść i zebraniu jak największej ilości pieniędzy na front. W dniach 4-5 marca 1916 r. we Wrocławiu odbyły się „Dni Poświęcenia”, których celem było zebranie pieniędzy dla niemieckiej marynarki wojennej. W tym celu organizowano przedstawienia, sprzedawano pamiątkowe medale i pocztówki.
Po zakończeniu I wojny światowej warunki życia były straszne, a zdrowie ludności słabe. Wiele osób w wyniku wojny stało się niepełnosprawnymi. Aby przywrócić przynajmniej część ofiar do normalnego życia, zorganizowano kursy reedukacyjne.
W 1933 roku, gdy naziści doszli do władzy, rozpoczęto kampanię wymazywania polskiego oblicza Śląska poprzez zmianę nazw miejscowości ze słowiańskich na niemieckie. W tym samym roku na Placu Wolności cynicznie palono „złe” książki. A podczas „nocy długich noży” w Monachium zamordowano przewodniczącego wrocławskiej policji Edmunda Heinesa. W 1938 r. Breslau stracił swój herb, stworzony przez cesarza rzymskiego. Został on zastąpiony bardziej germańskim. Podczas „nocy kryształowej” w dniach 9-10 listopada doszło do antyżydowskich zamieszek. Spalono i splądrowano żydowskie domy i synagogi.
W okresie rządów nazistowskich doszło również do licznych represji wobec mniejszości polskiej. W ich wyniku liczba Polaków we Wrocławiu zmalała.
Wnioski
Breslau stał się w istocie miastem niemieckim, które praktycznie zatraciło swoją polską tożsamość. Władze okupacyjne prawie nigdy nie respektowały interesów miejscowej ludności i nie uwzględniały jej potrzeb. Wrocław doświadczył znacznych strat i zniszczeń podczas wojen, co ostatecznie stworzyło trudne warunki dla miejscowej ludności. Utrata polskiej tożsamości, a także represje i dyktatorska polityka nazistowskiego reżimu doprowadziły do tego, że Wrocław stał się centrum kultury niemieckiej. Takie wydarzenia pomagają nam lepiej zrozumieć, o co walczyli ci, którzy opierali się obcej kulturze, choć w tamtych okolicznościach było to niezwykle niebezpieczne.