W średniowieczu Wrocławiem rządziło kilku książąt. Za co zapamiętano najważniejszych z nich i jaki ślad każdy z nich pozostawił w historii? Przyjrzyjmy się temu w naszym artykule na wroclawyes.eu.
Bolesław I Wysoki
Był księciem śląskim w latach 1163-1172. Początkowo rządził wspólnie z bratem Mieszkiem i jego synem Jarosławem, ale po pewnym czasie ci ostatni nie byli już zadowoleni z podległej im pozycji i zbuntowali się przeciwko Bolesławowi. Książę został zmuszony do podziału Śląska, dając Jarosławowi Opole, a jego bratu Racibórz. Sam pozostał władcą księstwa wrocławskiego. Bolesław uważał, że jego głównym celem jest zawojowanie ziemi ???? i uzyskanie tytułu princepsa, ale nigdy nie udało mu się tego osiągnąć. Książę wrocławski był dwukrotnie żonaty, miał dziewięcioro dzieci, a jeden z jego synów został kolejnym władcą.
Henryk I Brodaty
Syn Bolesława, Henryk, rozpoczął panowanie zaraz po śmierci ojca w 1201 roku. Bolesław od dziecka przygotowywał Henryka do spraw politycznych, a jego syn odnosił na tym polu wielkie sukcesy. Jako zręczny dowódca i mądry władca zdołał podbić połowę Wielkopolski i stał się jej prawowitym władcą. Żona Henryka, Jadwiga Śląska, została kanonizowana w 1267 r. i jest dziś znana jako święta Jadwiga. Para miała siedmioro dzieci.
Henryk II Pobożny
Był drugim synem Henryka I. Od 1221 r. był jego współwładcą i podpisywał dokumenty u boku ojca. Podczas spotkania z książętami polskimi w 1227 r. Henryk I został poważnie ranny, a jego syn niemal całkowicie przejął zarządzanie księstwem. W 1238 r., po śmierci ojca, Henryk Pobożny został księciem Polski, dziedzicząc księstwa wrocławskie, krakowskie i wielkopolskie. W 1241 r. wojska mongolskie zaatakowały Polskę, a Henryk II stawił im czynny opór. Jednak siły były nierówne, wojska Henryka zostały pokonane, a on sam zginął. Mongołowie umieścili jego głowę na palu i wystawili u bram Legnicy. Zdekapitowane i nagie ciało księcia znaleziono kilka dni później. Jego matka, Jadwiga Śląska, rozpoznała go po stopie, bowiem miała ona sześć palców.
Pomimo krótkiego panowania, Henryk II pozostał w pamięci Wrocławia, Krakowa i całej Wielkopolski jako mądry władca, szlachetny rycerz i chrześcijański męczennik, którego stosunkowo prawe życie zostało skrócone przez przedwczesną śmierć.
Bolesław II
Po śmierci Henryka II władcą został jego najstarszy syn Bolesław. Współcześni opisywali go jako zaciekłego, okrutnego człowieka o zwierzęcych skłonnościach. Przedkładał Krzyżaków nad Polaków, hojnie nadając ziemię rycerzom. W rezultacie wielu jego poddanych odmówiło złożenia przysięgi i opuściło ziemie Bolesława. Przez całe swoje panowanie Bolesław toczył liczne wojny wewnętrzne ze swoimi braćmi, ale nie był w stanie osiągnąć większych sukcesów. Wątpiąc w lojalność biskupa wrocławskiego Tomasza, kazał go aresztować, za co został obłożony anatemą. Pod rządami Bolesława II rozproszenie Śląska znacznie się pogłębiło.
Henryk III
Trzeci syn Henryka II był księciem wrocławskim od 1248 do 1266 roku. Od 1247 r. był współwładcą Bolesława II, który miał nadzieję, że Henryk nie będzie w stanie kontrolować krnąbrnego Wrocławia i zwróci mu księstwo. Henryk III (Biały) okazał się jednak silnym, stanowczym władcą, a miejscowa szlachta odczuła to na własnej skórze. Dzięki swoim wybitnym cechom Henryk zdołał stać się najpotężniejszym księciem Dolnego Śląska, biorąc jednocześnie udział w polityce międzynarodowej. Jego panowanie nie trwało jednak długo, gdyż zmarł nagle w wieku 39 lat, prawdopodobnie w wyniku otrucia.
Henryk IV
Był jedynym synem Henryka III, otrzymał znakomite wykształcenie i był żywo zainteresowany poezją i malarstwem. W tym samym czasie zdołał udowodnić, że jest zarówno kompetentnym władcą, jak i utalentowanym wojownikiem. Stopniowo zwiększał presję na książąt Dolnego Śląska, ostatecznie doprowadzając do ich poddania. Podczas swoich rządów udało mu się poprawić gospodarkę księstwa wrocławskiego i wzmocnić pion władzy. Ponadto, będąc kulturalnym i wykształconym człowiekiem, aktywnie wprowadzał zachodnioeuropejskie zwyczaje do społeczeństwa. Sam książę był dość utalentowanym poetą – niektóre z jego wierszy znajdują się w Codex Manesse.
Henryk V Brzuchaty
Pierwsza wzmianka o najstarszym synu Bolesława II pochodzi z 1264 r., kiedy został pasowany na rycerza. Został on zaproszony na tron przez wrocławską szlachtę, która miała nadzieję, że Henryk V będzie słabym władcą zależnym od arystokracji. Tak się jednak nie stało — już od pierwszych dni Henryk udowodnił, że jest zdecydowanym, pewnym siebie władcą. Podczas jednej z wojen wewnętrznych został schwytany i spędził trochę czasu w żelaznej klatce, co negatywnie wpłynęło na jego zdrowie. Niemal natychmiast po uwolnieniu zachorował i zmarł w 1296 roku.
Bolesław III Rozrzutny
Trzeci syn Henryka V zostawił po sobie wyjątkowy ślad w historii — został zapamiętany jako rozrzutnik i miłośnik luksusowego życia. Jego pasje doprowadziły do poważnych problemów finansowych księstwa wrocławskiego. Obserwując stopniową destrukcję księstwa, syn Bolesława Wacław zażądał z góry swojej części spadku, a książę, nie chcąc konfliktu, przydzielił synowi ziemie namysłowskie. Kilka lat później przekazał Wacławowi i jego drugiemu synowi Ludwikowi księstwo legnickie na współwłasność, a sam wraz z żoną przeniósł się do Brzegu, gdzie spędził ostatnią dekadę życia. Jednocześnie nadal wydawał pieniądze, prowadził luksusowy tryb życia i uczestniczył we wszystkich uroczystościach, za co kościół dwukrotnie obłożył go klątwami. Zostały one zdjęte dopiero na łożu śmierci, a i to tylko dzięki aktywnemu wstawiennictwu jego synów.
Władysław Legnicki
Najmłodszy syn Henryka V rządził zaledwie rok. Powodem usunięcia go z tronu była choroba psychiczna. Nie przeszkodziło mu to jednak w zajęciu zamku Rogowiec i najechaniu stamtąd ziem swojego starszego brata Bolesława. Został za to pojmany i zesłany do lochu legnickiego zamku, gdzie w strasznych warunkach spędził około pół roku. Władysław został uwolniony dopiero dzięki wstawiennictwu Henryka VI. Po wyjściu na wolność próbował prowadzić ten sam tryb życia, zbierając niewielką grupę ludzi i dokonując napadów na posiadłości brata. W rezultacie Władysław został ponownie uwięziony w lochu, gdzie przebywał przez ponad rok. W końcu jego choroba gwałtownie się pogorszyła, a zaburzenia psychiczne stały się widoczne. Po uwolnieniu resztę życia spędził pod opieką lekarzy i brata na Dolnym Śląsku.
Henryk VI
Drugi syn Henryka V jest znany ze swojego sojuszu z królem Czech i podpisania traktatu, zgodnie z którym księstwo wrocławskie pozostało niezależne tylko za jego życia. W zamian za to Henryk otrzymał wysoką rentę od króla i dożywotnie posiadanie ziem kłodzkich położonych w północno-wschodnich Czechach. Być może w ten sposób Henryk chciał uniknąć dalszych wojen wewnętrznych, ponieważ nie pozostawił bezpośredniego następcy tronu — z jego małżeństwa z Anną Austriaczką urodziły się tylko córki. Po śmierci Henryka VI Księstwo Wrocławskie utraciło swoją niezależność i stało się częścią Królestwa Czech.
Dziś Wrocław jest pięknym, nowoczesnym miastem i aż trudno uwierzyć, że kilka wieków temu brat z bratem, ojciec z synem walczyli o prawo do jego posiadania. Jest to jednak jedna z kart jego historii, więc nie zapominajmy o niej.