Jednym z najstarszych budynków architektonicznych we Wrocławiu jest Stary Ratusz, który znajduje się w samym sercu miasta na Rynku. To wyjątkowe arcydzieło europejskiego gotyku jest integralną częścią nowoczesnego wyglądu Wrocławia. Dwupiętrowy budynek na planie prostokąta z kwadratową wieżą zachwyca elegancją i rozmachem. Stary Ratusz był centrum życia miasta, gdzie odbywały się uroczystości, wygłaszano przemówienia, spotykali się zagraniczni dygnitarze, zawierano umowy handlowe itp. Na przestrzeni wieków Stary Ratusz przeszedł kilka rekonstrukcji, z których każda dodawała nowe elementy do jego wielkości. W XXI wieku główna część Starego Ratusza pełni funkcję muzealną, ale Sala Główna pozostaje miejscem najważniejszych wydarzeń z udziałem Prezydenta Wrocławia, Rady Miejskiej i innych instytucji miejskich. W Sali Wielkiej odbywają się koncerty i wydarzenia kulturalne, a w starych piwnicach znajduje się słynna restauracja – informuje wroclawyes.eu.
Historia Starego Ratusza: od założenia do obecnego wyglądu
Budowa Ratusza trwała około 250 lat, rozpoczynając się pod koniec XIII wieku, a kończąc w połowie XVI wieku. W tym czasie kompleks architektoniczny przechodził liczne zmiany, dostosowując się do potrzeb miasta. Dokładnej daty jego powstania nie da się ustalić, wiadomo jednak, że w latach 1299-1301 wzniesiono jednopiętrowy budynek z podziemnymi przejściami i wieżą. Najstarsze elementy budowli, w tym Hala Mieszczańska i dolne kondygnacje wieży, pojawiły się prawdopodobnie na początku XIV wieku. Początkowo ratusz służył raczej jako centrum handlowe niż ośrodek administracji publicznej.
Pomiędzy 1328 a 1333 rokiem dobudowano górny poziom. Mieścił on dwa pomieszczenia: salę posiedzeń rady i pokój burmistrza. W XIV wieku budynek został rozbudowany o salę sądową. Ratusz pełnił funkcję ważnego centrum administracyjnego i handlowego.
Od drugiej połowy XV w. do połowy XVI w. Wrocław przeżywał rozkwit gospodarczy, co wpłynęło na rozwój głównej budowli miasta. Do ratusza dobudowano nowe pomieszczenia. Sala Mieszczańska przeszła przebudowę i nabrała obecnego kształtu. Wraz z pojawieniem się Wielkiej Sali i Skarbca znacznie rozbudowano górne piętro.
W 1536 r. ratusz został ozdobiony herbem miasta, a w 1550 r. na fasadzie zainstalowano zegar. W 1560 roku zakończono przebudowę górnej części budynku i od tego czasu jego kontury pozostały niezmienione.
Historia Starego Ratusza: miejsce sprawiedliwości, zaniedbania i restauracji zabytku architektury
W drugiej połowie XVII wieku miasto podupadło gospodarczo. Po 1741 roku, kiedy Wrocław stał się częścią Prus, zmniejszyła się liczba urzędników miejskich, a ratusz stał się centrum postępowań sądowych. W tym okresie we wnętrzu ratusza pojawiły się elementy barokowe. W XIX wieku instytucje sądownicze przeniosły się do osobnego budynku, a sam ratusz stopniowo podupadał. Budynek został nawet pokryty pnączami i wymagał globalnej renowacji. W trakcie zakrojonej na szeroką skalę renowacji zmieniono wnętrze, zainstalowano nowe schody i podłogi.
Na początku XX wieku, w szczególności w 1902 roku, wprowadzono szereg ulepszeń, w tym instalację fontanny z rzeźbą Niedźwiedzia.
W latach trzydziestych XX wieku zmieniono funkcje ratusza i nadano mu status muzeum. Podczas II wojny światowej budynek został uszkodzony — jedna z bomb przebiła dach, ale na szczęście nie wybuchła. Utracono jednak kilka elementów rzeźbiarskich. Prace renowacyjne rozpoczęły się w latach 50. po dokładnych badaniach, aby jak najlepiej odtworzyć dawną świetność.
Muzeum sztuki i restauracja
Część zabytkowego budynku została przeznaczona na Muzeum Sztuki Mieszczańskiej, które jest oddziałem Muzeum Miejskiego Wrocławia. Prezentuje ono dzieła wrocławskich artystów i rzemieślników od czasów starożytnych do współczesności. Zwiedzający mogą również zobaczyć rzeźby znanych osobistości, które mieszkały we Wrocławiu. Niedawno kolekcja powiększyła się o popiersia Henryka Tomaszewskiego, założyciela Teatru Pantomimy, oraz Tadeusza Różewicza, słynnego poety i dramaturga. W muzeum regularnie odbywają się wystawy malarstwa, fotografii i rzeźby związane ze Śląskiem.
Od dawien dawna w lochach Starego Ratusza działała słynna Piwnica Świdnicka, która swoją nazwę wzięła od miasta Świdnica, gdyż stamtąd dostarczano piwo. Lokal stał się sławny nie tylko we Wrocławiu, ale i daleko poza jego granicami, dzięki odwiedzającym go gościom. Byli wśród nich cesarz Zygmunt Luksemburski, kompozytor Fryderyk Chopin, poeta i myśliciel Johann Goethe oraz inne wybitne osobistości. W restauracji obowiązywały specjalne zasady: zakaz hazardu, wulgaryzmów i palenia tytoniu. Jednorazowo Piwnica Świdnicka mogła pomieścić do 700 gości, których obsługiwało ponad stu kelnerów. Restauracja wznowiła działalność dopiero w latach 60. ubiegłego wieku. W 2017 r. została zamknięta z powodu przebudowy. W 2022 roku Piwnica Świdnicka ponownie otworzyła swoje podwoje dla gości.
Stary Ratusz we Wrocławiu wciąż fascynuje odwiedzających swoim pięknem i historią. Jest żywym przypomnieniem przeszłości, które pomaga lepiej zrozumieć teraźniejszość. Jako miejsce zachowujące ducha starożytności, Ratusz inspiruje do refleksji nad czasem, kulturą i sztuką. Pozostaje jednym z najcenniejszych klejnotów Wrocławia, miasta dumnego ze swojej historii i dziedzictwa kulturowego. Wizyta w Starym Ratuszu to podróż w czasie, która pozostawia niezapomniane wrażenia.