W czasach starożytnych, gdy nie było punktów kontrolnych między państwami, a przyroda nie była zanieczyszczona emisjami z fabryk i zakładów, wśród plemion ustanowiono rządy książąt. Na terenie współczesnego Śląska żyło głównie wschodniogermańskie plemię Ślązaków, jak podaje strona wroclawyes.eu. Niestety ich zwyczaje i politeistyczna religia były wojownicze i inwazyjne, czemu sprzeciwiali się chrześcijańscy książęta. Jednym z nich był Wratysław I. To właśnie z jego imieniem wiąże się założenie miasta Wrocław nad Odrą.
Rodzice, żona i dzieci Wratysława I
Wratysław I urodził się około 888 roku. Jego ojciec, Borzywoj I, był historycznie pierwszym czeskim księciem z rodu Przemyślidów. Przewodząc sojuszowi północno-zachodnich plemion czeskich, Borzywoj I próbował zjednoczyć ziemie czeskie i stworzyć państwo na Wielkich Morawach i w Czechach. Według średniowiecznego hagiograficznego manuskryptu Legenda chrześcijańska, Borzywoj I został ochrzczony przez św. Metodego. Książę szerzył prawosławne chrześcijaństwo w całym Wielkim Księstwie Czeskim i walczył z agresją ze strony Królestwa Wschodniofrankijskiego. Zbudował pierwszy chrześcijański kościół w Czechach, poświęcony św. Klemensowi. Matka Wratysława I, Ludmiła, była córką pszowskiego księcia Sławibora. Wraz z mężem przeszła na chrześcijaństwo. Po gwałtownej śmierci została kanonizowana i jest uważana za patronkę Republiki Czeskiej.
W 906 r. Wratysław I poślubił Dragomirę, księżniczkę Stodorian. Chociaż, aby poślubić księcia, jego żona przeszła na chrześcijaństwo, nadal była wyznawczynią pogaństwa. Warto zauważyć, że szerzenie chrześcijaństwa nie było wówczas łatwym zadaniem. Wielu Czechów było niezadowolonych z polityki chrystianizacji ludności. Pierwsze powstanie przeciwko „nowej” religii miało miejsce za życia Borysa I, które zostało przez niego stłumione. Wratysław I i Dragomira mieli sześcioro dzieci: dwóch synów, Wacława I i Bolesława I Okrutnego, oraz cztery córki. Po śmierci Wratysława I jego potomkowie zostali wychowani przez Ludmiłę, a Dragomirę mianowano regentką. Ludmiła dbała o pobożnych chrześcijan, za co zapłaciła życiem. Rękopis Kroniki Czeskiej opowiada o nieporozumieniu między synową a teściową. Dragomira oskarżyła Ludmiłę o wychowywanie mnichów zamiast książąt. Rozkazała żołnierzom ze swojego orszaku położyć temu kres, a ci udusili Ludmiłę na śmierć.
Po osiągnięciu pełnoletności na tronie książęcym zasiadł Wacław I, który próbował scentralizować administrację państwową za pomocą chrześcijaństwa. Z pomocą niemieckiego kleru książę promował latynizację, która ostatecznie zastąpiła obrządek cerkiewnosłowiański. Według legendy Wacław I został zamordowany przez swojego młodszego brata Bolesława I Okrutnego, który wybrał pogaństwo. Wkrótce jednak okazał skruchę i ślubował poświęcić syna służbie Bogu. Wacław I nie został oficjalnie kanonizowany, choć jego kult zyskał popularność i jest uważany za męczennika i patrona Czech. Jest czczony przez kościoły katolicki, prawosławny i protestancki. Nie ma informacji o córkach Wratysława I, z wyjątkiem tego, że po śmierci brata Przybysława wybrała życie zakonne.
Krótkie panowanie Wratysława I
Wratysław I wstąpił na tron po śmierci swojego starszego brata Spitygniewa I w 915 roku. Jego panowanie przypadło na czas, gdy Czechy znajdowały się pod wpływem księcia Arnulfa I Bawarskiego. Ze względu na rosnące zagrożenie ze strony książąt saskich, Wratysław I szukał sojuszników do obrony swoich ziem. Małżeństwo z Dragomirą pomogło mu zdobyć poparcie Stodorian. Przyznał również Madziarom wolny przejazd przez swoje ziemie. Pewnego razu Wratysław I dołączył nawet do nich w kampanii przeciwko Saksonii. Była to część jego strategii wzmacniania pozycji Czech i zawierania sojuszy, które mogłyby chronić jego własne ziemie przed zagrożeniami zewnętrznymi. Ogólnie rzecz biorąc, wzmocnił pozycję dynastii Przemyślidów.
Wratysław I zbudował nowe twierdze na granicach swoich domen i ograniczył wpływy innych czeskich książąt. Jego panowanie było również naznaczone założeniem miasta Wrocław, które później stało się ważnym ośrodkiem kulturalnym i politycznym. Wratysław I był zwolennikiem chrześcijaństwa, które odegrało kluczową rolę w jego polityce i pomogło szerzyć wartości chrześcijańskie w regionie. Wratysław I zginął w bitwie z Madziarami w wieku 33 lat. Dokładna data nie jest znana. Być może był to rok 919, choć badacze częściej sugerują rok 921. Podczas swojego panowania zbudował bazylikę św. Jerzego na Zamku Praskim, gdzie został pochowany.
Przywracanie wizerunków przedstawicieli dynastii Przemyślidów
W XXI wieku czescy naukowcy, z pomocą swoich brazylijskich kolegów, odtworzyli twarze legendarnego władcy Czech, Wratysława I, i jego brata, Spytka I. Korzystając z prawdziwych czaszek, naukowcy wykorzystali fotogrametrię do stworzenia precyzyjnych obrazów cyfrowych, które pozwoliły im przywrócić rysy twarzy w najdrobniejszych szczegółach bez uszkadzania szczątków. Najbardziej uderzającym aspektem tego procesu było określenie prawdziwego koloru oczu i włosów książąt przy użyciu najnowszej analizy DNA. Bracia zostali przedstawieni w autentycznych strojach, których wizerunki zachowały się w starożytnych manuskryptach i miniaturach. Ta pięcioletnia praca, która otrzymała błogosławieństwo Archidiecezji Praskiej, nie tylko przywróciła twarze, ale także pozwoliła na lepsze zrozumienie i poczucie więzi z przeszłością, czyniąc postacie historyczne realnymi.
Przez długi czas miasto Wrocław nosiło nazwę Breslau, ale po II wojnie światowej ostatecznie odzyskało swoją historyczną nazwę. W starożytnych rękopisach w języku łacińskim pojawia się nazwa „Vratislavia”, odzwierciedlająca imię Wratysława I. Książę został zapamiętany w historii nie tylko jako założyciel Wrocławia, ale także jako człowiek, który dążył do ustanowienia kultury chrześcijańskiej.